بازیابی اطلاعات سرور و بازگردانی بکاپ

راهنمای بازیابی اطلاعات سرور: ترتیب کار، منابع داده و خطاهای رایج

نتیجه بازیابی اطلاعات سرور به دو چیز بستگی دارد: نسخه‌ای از داده که هنوز جایی باقی مانده، و کارهایی که بعد از حادثه روی سرور انجام می‌شود. داده پاک‌شده تا وقتی بلوک‌هایش بازنویسی نشده روی دیسک می‌ماند و بکاپی که ریستور نمی‌شود هم معمولاً بخش‌های سالم دارد. هر نوشتن تازه روی دیسک، ریستور عجولانه یا اجرای خودکار ابزار تعمیر می‌تواند همین فرصت را از بین ببرد. نکته‌های زیر برای مدیر سروری است که همین حالا داده‌ای را از دست داده یا می‌خواهد بداند در چنین روزی چه باید بکند.

اولین ساعت بعد از از دست رفتن داده

اول باید نوشتن روی دیسک آسیب‌دیده متوقف شود. اگر فایلی با rm پاک شده، سرویس‌هایی که روی همان پارتیشن می‌نویسند، مثل سایت، دیتابیس یا لاگ‌ها، هر لحظه ممکن است بلوک‌های آزادشده را بازنویسی کنند. زمان‌بندی بکاپ هم متوقف می‌شود، چون اجرای بعدی ممکن است نسخه سالم قدیمی را با وضعیت خراب فعلی جایگزین کند. در سرور مجازی یا اختصاصی، تمدید سرویس و خودداری از Reinstall در پنل دیتاسنتر هم بخشی از همین قدم است.

بعد، همه منابع احتمالی داده فهرست می‌شوند: بکاپ کنترل‌پنل، بکاپ دیتاسنتر، اسنپ‌شات ماشین مجازی، binlog دیتابیس و نسخه‌هایی که روی سرور یا فضای ذخیره‌سازی دیگری مانده‌اند. همین فهرست تعیین می‌کند کار از کدام منبع شروع شود. ریستور از بکاپ سالم معمولاً سریع‌تر و قابل‌اعتمادتر از استخراج داده از دیسک است، به همین دلیل دیسک معمولاً آخرین منبع است.

چرا همه کارها روی کپی انجام می‌شود؟

هر روش بازیابی ممکن است خودش داده را تغییر دهد. fsck و chkdsk برای درست کردن ساختار فایل‌سیستم، فایل‌های آسیب‌دیده را حذف یا جابه‌جا می‌کنند و ریستور روی تنها نسخه موجود، داده‌ای را که بعد از بکاپ ساخته شده پاک می‌کند. به همین دلیل پیش از هر تلاش، از دیسک ایمیج گرفته می‌شود یا از دیتابیس و فایل بکاپ کپی تهیه می‌شود و دیسک اصلی فقط به‌صورت فقط‌خواندنی مونت می‌شود. اگر روش اول جواب ندهد، روش دوم روی همان کپی دست‌نخورده امتحان می‌شود.

در RAID نرم‌افزاری، پیش از هر Rebuild وضعیت همه دیسک‌ها و جایگاه هر کدام در آرایه بررسی می‌شود. Rebuild با دیسک یا ترتیب اشتباه می‌تواند داده دیسک‌های سالم را هم بازنویسی کند.

بازیابی دیتابیس MySQL و MariaDB

اگر جدولی با DROP TABLE پاک شده یا داده‌ای به‌اشتباه بازنویسی شده، اولین منبع آخرین dump سالم است. داده‌ای که بین زمان آن dump و لحظه حادثه ساخته شده، فقط وقتی برمی‌گردد که binlog روی سرور فعال بوده باشد. در این حالت dump روی یک دیتابیس جداگانه برگردانده می‌شود و رویدادهای binlog تا درست پیش از دستور اشتباه روی آن اجرا می‌شوند. دیتابیس بازیابی‌شده پیش از جایگزینی با نسخه فعلی مقایسه می‌شود.

تفاوت نسخه هم دردسر رایجی است. dump نسخه‌ای قدیمی از MySQL گاهی روی نسخه جدیدتر یا روی MariaDB بدون اصلاح برنمی‌گردد، پس بررسی سازگاری نسخه جزو همین مرحله است. جدول‌هایی که بعد از خاموشی ناگهانی آسیب دیده‌اند هم پیش از هر تعمیر کپی می‌شوند.

وقتی بکاپ کنترل‌پنل یا ماشین مجازی ریستور نمی‌شود

ریستور خودکار بکاپ cPanel یا DirectAdmin ممکن است به‌خاطر آرشیو ناقص، کمبود فضا یا تفاوت نسخه پنل خطا بدهد، در حالی که بیشتر محتوای آرشیو سالم است. در این حالت آرشیو دستی باز می‌شود و فایل‌های سایت، دیتابیس‌ها و ایمیل‌ها جداگانه برمی‌گردند. بخش بکاپ و ریستور حساب‌ها در WHM را در آموزش WHM توضیح داده‌ایم.

ماشین مجازی روی یک VM جدید ریستور می‌شود تا نسخه فعلی دست‌نخورده بماند و بتوان داده دو نسخه را مقایسه کرد. در Proxmox بکاپ‌های vzdump و Proxmox Backup Server و در VMware اسنپ‌شات‌ها و دیسک‌های مجازی بررسی می‌شوند. اسنپ‌شات جای بکاپ را نمی‌گیرد، چون روی همان ذخیره‌سازی ماشین مجازی است و با خرابی آن از دست می‌رود. طراحی بکاپی که کار را به این نقطه نرساند، در بکاپ و بازیابی بحران انجام می‌شود.

اگر دیسک صدای غیرعادی می‌دهد، هر بار روشن ماندن و اجرای هر ابزار نرم‌افزاری ممکن است آسیب را بیشتر کند. چنین دیسکی را خاموش کنید و سراغ آزمایشگاه تخصصی بازیابی هارد بروید؛ این کار در خدمت ما نیست.

زمان و هزینه بازیابی اطلاعات سرور به چه بستگی دارد؟

حجم داده، منبع بازیابی و میزان آسیب زمان کار را تعیین می‌کنند. ریستور یک دیتابیس از بکاپ سالم با استخراج داده از فایل‌سیستم خراب قابل مقایسه نیست، چون در دومی اول از کل دیسک ایمیج گرفته می‌شود و بعد روش‌های مختلف روی کپی امتحان می‌شوند. میزان استفاده از سرور بعد از حادثه هم احتمال نتیجه را تغییر می‌دهد. پس از بررسی اولیه رایگان، محدوده بازیابی و برآورد زمان و هزینه پیش از شروع کار اعلام می‌شود. اگر فایل‌ها با باج‌افزار رمز شده‌اند، مسیر کار متفاوت است و در بازیابی از باج‌افزار توضیح داده شده است.