طراحی شبکه سازمانی یعنی پیش از خرید تجهیزات و تغییر پیکربندی بدانید هر بخش سازمان در کدام VLAN قرار میگیرد، ترافیک شعب از چه مسیری عبور میکند و اگر یک لینک یا سوییچ از کار افتاد چه اتفاقی میافتد. کانفیگ سرور شبکه LAN و WAN سازمان شما را با Cisco، MikroTik و pfSense طراحی، پیکربندی و مستند میکند.
وقتی رایانه کاربران، دوربینها، پرینترها و سرورها در یک broadcast domain قرار دارند، یک حلقه در سوییچ یا یک دستگاه آلوده کل شبکه را کند میکند. اولین قدم طراحی، تفکیک با VLAN و مسیریابی کنترلشده بین آنهاست.
هر شعبه تنظیمات متفاوتی دارد، رنجهای IP تکرار شدهاند و جزئیات تونلها را فقط یک نفر میداند. شبکه WAN بین شعب به آدرسدهی یکپارچه و مسیریابی قابل پیشبینی نیاز دارد.
با رفتن کارشناس قبلی، دانستههای شبکه هم رفته است. هر تغییر کوچک به آزمونوخطا تبدیل میشود و پیدا کردن علت یک قطعی ساعتها طول میکشد.
کار از نیازسنجی و طراحی معماری شبکه شروع میشود و با آدرسدهی، پیکربندی تجهیزات و تحویل مستندات تمام میشود. طراحی بر اساس تجهیزات موجود یا خرید جدید شما انجام و پیش از اجرا با شما مرور میشود.
طراحی با نیاز کسبوکار شروع میشود و مدل سوییچ بعد از آن انتخاب میشود.
VLAN بخشهای سازمان را از هم جدا میکند تا مشکل یک بخش به بقیه نرسد و عیبیابی سادهتر شود.
دفتر مرکزی، شعب و سرورها با آدرسدهی یکپارچه و مسیرهای مشخص به هم وصل میشوند.
طراحی روی تجهیزات واقعی شما اجرا میشود.
خرابی یک قطعه نباید کل سازمان را متوقف کند.
بدون نقشه و جدول آدرس، نگهداری شبکه به حافظه یک نفر وابسته میماند.
طراحی شبکه سازمانی به چند پرسش جواب میدهد: هر گروه از دستگاهها در کدام VLAN قرار میگیرد، ترافیک بین بخشها و شعب از کجا عبور و کجا کنترل میشود، و اگر یک سوییچ، لینک یا اینترنت از کار افتاد چه اتفاقی میافتد. جواب این پرسشها باید پیش از خرید تجهیزات روی کاغذ باشد. شبکههایی که بدون این مرحله بزرگ شدهاند معمولاً یک رنج IP بزرگ، سوییچهای زنجیرهای و کانفیگهایی دارند که فقط یک نفر از آنها خبر دارد.
نیازسنجی با فهرست کاربران و دستگاههای هر طبقه یا ساختمان شروع میشود: رایانهها، تلفنهای VoIP، دوربینها، پرینترها و اکسسپوینتها. بعد سرویسها را بنویسید و مشخص کنید هر کدام کجا اجرا میشود و چه کسی به آن نیاز دارد، مثل نرمافزار مالی روی سرور داخلی، مرکز تلفن یا فایلسرور. همین فهرست نشان میدهد ترافیک اصلی از کجا به کجا میرود و uplink کدام سوییچ ظرفیت بیشتری میخواهد. برنامه رشد را هم بپرسید، چون شعبه یا طبقهای که بعداً اضافه میشود در طرح آدرسدهی امروز جا میخواهد.
مدل سهلایه با Core، Distribution و Access برای ساختمانهای بزرگ با سوییچهای زیاد مناسب است. در بیشتر سازمانهای متوسط، ساختار دولایه که Core و Distribution را در یک جفت سوییچ لایه ۳ جمع میکند کافی است و هزینه و پیچیدگی کمتری دارد. VLANها را بر اساس نقش تعریف کنید: کاربران، سرورها، VoIP، دوربینها، مهمان و یک VLAN جدا برای مدیریت تجهیزات. برای هر VLAN زیرشبکهای با فضای کافی برای رشد در نظر بگیرید و شماره VLAN را در آدرس بیاورید تا با دیدن یک IP، محل و نقش دستگاه معلوم شود.
محل مسیریابی بین VLANها هم یک تصمیم طراحی است. سوییچ لایه ۳ این کار را سریع انجام میدهد و فایروال کنترل دقیقتری میدهد، اما اگر همه ترافیک داخلی از فایروال عبور کند، ظرفیت آن باید برای این بار کافی باشد. طرح رایج این است که VLANهای کاربران روی سوییچ مسیریابی شوند و دسترسی به سرورها، دوربینها و شبکه مهمان از فایروال بگذرد. قوانین همین فایروال بعد از تحویل در مدیریت فایروال نگهداری میشوند.
افزونگی را جایی بگذارید که خرابی آن کل سازمان را متوقف میکند: لینک بین سوییچهای Access و هسته، Gateway شبکه و اینترنت. دو کابل بین دو سوییچ بدون EtherChannel فقط یک لینک فعال میدهند، چون STP یکی را مسدود میکند. Gateway پشتیبان با HSRP روی سوییچها و روترهای Cisco یا با VRRP در شبکه چندبرندی تنظیم میشود و اینترنت دوم با جابهجایی خودکار مسیر روی روتر لبه، مثلاً روتر MikroTik، وارد مدار میشود. هر مسیر پشتیبان را پیش از تحویل با قطع واقعی لینک آزمایش کنید، چون Failoverی که آزمایش نشده ممکن است روز قطعی کار نکند.
برای چند شعبه، مسیریابی ثابت قابل مدیریت است. با بیشتر شدن شعب یا لینکها، OSPF مسیرها را خودکار پخش میکند و قطع یک لینک را بدون دخالت دستی دور میزند؛ مبانی آن را در آموزش جامع OSPF نوشتهایم. BGP معمولاً فقط در لبه شبکه و برای اتصال به اپراتور یا دیتاسنتر لازم میشود. SD-WAN برای سازمانهایی با شعب زیاد و چند اینترنت در هر شعبه مفید است و برای تعداد محدودی شعبه، تونل Site-to-Site با مسیریابی پویا معمولاً کافی است.
رایجترین خطا خرید تجهیزات پیش از طراحی است. سوییچ هستهای که لایه ۳ نیست یا uplink کافی ندارد، بعد از خرید طرح را محدود میکند و گاهی باید دوباره خریده شود. شبکه تخت با یک رنج IP بزرگ هم رایج است؛ Broadcast همه دستگاهها به همه میرسد و یک دستگاه آلوده به کل شبکه دسترسی دارد. VLAN مدیریت روی همان شبکه کاربران، Root Bridge تصادفی در STP و Trunkهایی که همه VLANها را عبور میدهند هم در شبکههای بدون طراحی زیاد دیده میشوند. انتقال یکباره همه بخشها به ساختار جدید هم ریسک دارد، پس بخشها را یکییکی و در زمان کمترافیک و با برنامه بازگشت منتقل کنید.
در پایان کار این مستندات را تحویل بگیرید تا کسی که بعداً روی شبکه کار میکند مجبور به نقشهبرداری دوباره نباشد:
تعداد کاربران، ساختمانها و شعب، وضعیت شبکه فعلی و حجم کار اجرایی زمان کار را تعیین میکنند. طراحی شبکه جدید پیش از خرید تجهیزات سریعتر پیش میرود، چون اجرای آن به پنجره زمانی کمترافیک وابسته نیست. بازطراحی شبکهای که در حال کار است و نقشه ندارد، با نقشهبرداری از وضع موجود شروع میشود و انتقال مرحلهای بخشها زمان بیشتری میگیرد. کابلکشی و بخش پسیو در این خدمت اجرا نمیشود، اما نیازمندیهای آن در سند طراحی میآید. برآورد هزینه پس از مشاوره اولیه و روشن شدن همین موارد اعلام میشود.
اگر هنوز تجهیزات نخریدهاید، پیش از سفارش سند طراحی را نهایی کنید. تعداد پورت، لایه ۳ بودن سوییچ هسته و ظرفیت uplink از همان سند مشخص میشود.
تعداد کاربران، شعب، سرویسها و تجهیزات فعلی فهرست میشود. اگر شبکهای در حال کار است، ساختار و پیکربندی آن را بررسی میکنیم تا نقاط ضعف و گلوگاهها مشخص شوند.
نقشه توپولوژی، طرح VLAN و آدرسدهی، مسیریابی و فهرست تجهیزات لازم در یک سند طراحی تهیه و پیش از هر خرید یا تغییری با شما مرور میشود.
تجهیزات پیکربندی میشوند و بخشها یکییکی به ساختار جدید منتقل میشوند. تغییرات روی شبکه در حال کار در زمان کمترافیک و با برنامه بازگشت انجام میشود.
ارتباط بین VLANها، شعب و سرویسها و سناریوی قطع لینک آزمایش میشود. سپس نقشه شبکه، جدول آدرسها و پشتیبان پیکربندی به شما تحویل داده میشود.
طراحی شبکه سازمانی بخشی از خدمات شبکه و زیرساخت ابری کانفیگ سرور است. همان تیم با سرورها، فایروال و مجازیسازی هم کار میکند، پس طرح شبکه با نیاز سرویسهایی که روی آن اجرا میشوند هماهنگ است.
Cisco، MikroTik و pfSense را پیکربندی میکنیم و پیشنهاد را بر اساس نیاز و تجهیزات موجود شما میدهیم.
VLAN، STP، OSPF و BGP را در طراحی و پیکربندی شبکههای واقعی به کار میگیریم، از یک دفتر تا چند شعبه.
آموزش جامع OSPF و آموزش BGP تیم کانفیگ سرور روی همین سایت در دسترس است.
وضعیت شبکه و برنامه توسعه سازمان را در تلگرام شرح دهید تا پیش از هر تعهدی اولویتها را با شما مرور کنیم.
مسیریابی ایستا و پویا؛ پایه طراحی ارتباط بین VLANها و شعب.
آموزشVLAN، trunk و STP؛ مفاهیمی که ساختار LAN سازمانی بر آن بنا میشود.
آموزشتنظیمات پایه و دسترسی امن که پیش از اجرای طراحی روی هر دستگاه لازم است.
شبکه سازمانی شبکهای است که چند بخش، دهها یا صدها کاربر و گاهی چند شعبه را به سرویسهای مشترک وصل میکند. تفاوت اصلی آن با شبکه دفتر کوچک در تفکیک بخشها با VLAN، مسیریابی بین شعب، افزونگی و مستندسازی است که در یک دفتر چندنفره معمولاً ضروری نیست.
LAN شبکه داخلی یک ساختمان یا مجموعه است که با سوییچها ساخته میشود. WAN شبکهای است که LANهای جدا از هم، مثل دفتر مرکزی و شعب، را از طریق اینترنت یا لینک اختصاصی به هم متصل میکند. در طراحی شبکه سازمانی هر دو باید با آدرسدهی و مسیریابی هماهنگ طراحی شوند.
مراحل راهاندازی شبکه یک شرکت به ترتیب نیازسنجی، طراحی (توپولوژی، VLAN، آدرسدهی و مسیریابی)، تهیه تجهیزات و کابلکشی، پیکربندی، تست و مستندسازی است. ترتیب اهمیت دارد، چون خرید تجهیزات پیش از طراحی یکی از رایجترین دلایل ناهماهنگی و هزینه اضافه در شبکههای سازمانی است.
هر دو قابلاتکا هستند و انتخاب به اندازه شبکه، بودجه، تجهیزات موجود و مهارت تیم داخلی بستگی دارد. در بسیاری از شبکهها ترکیب آنها منطقی است؛ مثلاً سوییچ Cisco در لایه دسترسی و MikroTik یا pfSense در لبه شبکه. پیشنهاد ما پس از نیازسنجی و بر اساس همین عوامل است.
نه لزوماً. SD-WAN مدیریت چند لینک WAN را متمرکز و خودکار میکند و برای سازمانهایی با شعب زیاد و چند اینترنت در هر شعبه مفید است. برای تعداد محدودی شعبه، تونل Site-to-Site همراه با مسیریابی پویا معمولاً کافی است. برای آشنایی بیشتر، راهنمای Cisco SD-WAN را ببینید.
هزینه طراحی و راهاندازی شبکه سازمانی به تعداد کاربران و شعب، وضعیت شبکه فعلی و حجم کار اجرایی بستگی دارد و قیمت ثابت منتشرشدهای ندارد. پس از مشاوره اولیه رایگان و روشن شدن محدوده کار، برآورد هزینه به شما اعلام میشود.
بله؛ مهاجرت مرحلهای و در زمان کمترافیک انجام میشود و هر مرحله برنامه بازگشت دارد. برخی تغییرها، مثل جابهجایی gateway یک بخش، ممکن است قطعی کوتاهی داشته باشند که زمان آن از پیش با شما هماهنگ میشود.
تعداد کاربران، شعب و تجهیزات فعلی را در تلگرام بنویسید؛ کارشناس کانفیگ سرور در مشاوره اولیه رایگان، ساختار پیشنهادی و گامهای بعدی را با شما مرور میکند.
