آموزش Nmap: اسکن پورت و سرویس شبکه خودتان

این آموزش Nmap ابزار متن‌باز اسکن شبکه را معرفی می‌کند که نشان می‌دهد روی یک دستگاه کدام پورت‌ها باز است، چه سرویسی پشت آن‌هاست و چه دستگاه‌هایی در یک شبکه زنده‌اند. مدیران شبکه از آن برای بررسی سرورها و شبکه خودشان استفاده می‌کنند: اینکه چه چیزی از بیرون دیده می‌شود، چه سرویس اضافه‌ای باز مانده و بعد از تغییر فایروال، قانون جدید چه اثری دارد. دستور پایه nmap -sV آدرس است.

پیش از هر چیز: فقط سیستم‌ها و شبکه‌هایی را اسکن کنید که مالک آن‌ها هستید یا مجوز مکتوب دارید. اسکن شبکه دیگران بدون اجازه می‌تواند پیگرد قانونی داشته باشد و ممکن است در سیستم مقصد به‌عنوان حادثه امنیتی ثبت شود. این راهنما برای بررسی زیرساخت خودتان نوشته شده است. اگر می‌خواهید فقط پورت‌هایی که روی IP عمومی خودتان فوروارد کرده‌اید را بسنجید، ابزار تست پورت باز ساده‌تر است.

نصب Nmap

روی Ubuntu و Debian:

sudo apt update
sudo apt install nmap

روی AlmaLinux و Rocky:

sudo dnf install nmap

در ویندوز، نصب‌کننده رسمی از سایت nmap.org را با Npcap بگیرید. نسخه را ببینید: nmap --version.

اولین اسکن در آموزش Nmap

برای اسکن پورت‌های پرکاربرد یک سرور (آدرس نمونه است):

nmap 192.168.1.10

به‌طور پیش‌فرض Nmap هزار پورت پرکاربرد TCP را اسکن می‌کند. خروجی هر پورت را در یکی از وضعیت‌های open (باز)، closed (بسته؛ سرویسی گوش نمی‌دهد ولی دستگاه پاسخ می‌دهد) و filtered (فایروال بسته‌ها را گرفته و پاسخی نمی‌آید) نشان می‌دهد. معنی این سه وضعیت همان است که در ابزارهای تست پورت می‌بینید.

تشخیص نسخه سرویس

nmap -sV 192.168.1.10

گزینه -sV سعی می‌کند نام و نسخه سرویس پشت هر پورت باز را بفهمد، مثلاً OpenSSH 9.6 یا nginx 1.24. این اطلاعات برای پیدا کردن سرویس‌های قدیمی و نیازمند به‌روزرسانی مفید است.

گزینه‌های پرکاربرد

گزینهکار
-p 22,80,443فقط این پورت‌ها
-p 1-65535 یا -p-همه پورت‌های TCP
-sVتشخیص نسخه سرویس
-Oحدس سیستم‌عامل (نیاز به دسترسی root)
-sSاسکن SYN، پیش‌فرض با دسترسی root
-sUاسکن UDP (کند است)
-Pnبدون بررسی زنده بودن میزبان؛ برای دستگاهی که پینگ را می‌بندد
-snفقط پیدا کردن دستگاه‌های زنده، بدون اسکن پورت
-T3 تا -T4سرعت اسکن؛ پیش‌فرض T3 است
-oN file.txtذخیره خروجی در فایل

برای اسکن همه پورت‌ها و نسخه سرویس:

sudo nmap -p- -sV -oN scan-server1.txt 192.168.1.10

اسکن همه ۶۵۵۳۵ پورت چند دقیقه طول می‌کشد، ولی سرویس‌هایی را که روی پورت غیراستاندارد گذاشته‌اند هم پیدا می‌کند.

پیدا کردن دستگاه‌های شبکه

برای فهمیدن چه دستگاه‌هایی در یک زیرشبکه زنده‌اند، بدون اسکن پورت:

sudo nmap -sn 192.168.1.0/24

اگر در محاسبه ماسک مطمئن نیستید، ابزار محاسبه ساب نت محدوده را نشان می‌دهد. در شبکه محلی، این دستور با ARP کار می‌کند و دقیق است؛ از شبکه دیگر، دستگاهی که پینگ را می‌بندد ممکن است دیده نشود.

آموزش Nmap: اسکن با اسکریپت‌های NSE

Nmap مجموعه‌ای از اسکریپت‌ها (NSE) دارد که بررسی‌های بیشتری انجام می‌دهند. اسکریپت‌های دسته default و safe معمولاً بی‌خطرند:

nmap -sV -sC 192.168.1.10

گزینه -sC اسکریپت‌های پیش‌فرض را اجرا می‌کند. برخی از اسکریپت‌ها دسته intrusive دارند که ممکن است روی سرویس تأثیر بگذارند یا تلاش به حدس رمز کنند؛ آن‌ها را روی سرور تولیدی فقط با اجازه و در زمان مناسب اجرا کنید. اجرای اسکریپت آسیب‌پذیری بدون فهم کار آن، ریسک دارد.

خواندن خروجی

یک خروجی نمونه:

PORT     STATE SERVICE VERSION
22/tcp   open  ssh     OpenSSH 9.6p1 Ubuntu
80/tcp   open  http    nginx 1.24.0
443/tcp  open  ssl/http nginx 1.24.0
3306/tcp open  mysql   MySQL 8.0.36

این خروجی نشان می‌دهد پورت 3306 دیتابیس از بیرون باز است. در بیشتر موارد این یک مشکل است: دیتابیس باید فقط برای برنامه و ماشین‌های مجاز در دسترس باشد. فهرست پورت‌های رایج و پورت‌هایی که نباید باز بمانند در راهنمای پورت‌های شبکه و سرور و مقاله‌های فایروال آمده است. بعد از بستن، دوباره اسکن کنید تا مطمئن شوید.

مقایسه اسکن قبل و بعد

برای پیگیری تغییرات، خروجی را در فایل XML بگیرید و با ابزار ndiff مقایسه کنید:

nmap -sV -oX before.xml 192.168.1.10
# بعد از تغییرات:
nmap -sV -oX after.xml 192.168.1.10
ndiff before.xml after.xml

این روش برای کنترل دوره‌ای مفید است، مثلاً هر ماه اسکن شبکه داخلی و دیدن اینکه سرویس تازه‌ای باز شده یا نه. بررسی‌های دوره‌ای در چک لیست نگهداری سرور هم آمده است.

مراقب اثر اسکن باشید

  • اسکن شدید روی سرورهای قدیمی یا دستگاه‌های صنعتی و چاپگرها می‌تواند آن‌ها را کند یا ناپایدار کند. با سرعت پایین و در ساعت کم‌کاری اسکن کنید.
  • سیستم‌های تشخیص نفوذ و لاگ فایروال اسکن شما را ثبت می‌کنند. تیم امنیت را باخبر کنید.
  • IP مبدأ اسکن شما در لاگ‌های مقصد دیده می‌شود. اگر مقصد مال ارائه‌دهنده سرور است، قوانین آن اسکن را ممنوع کرده باشد، با اطلاع‌رسانی اقدام کنید.

خطاهای رایج

نشانهعلت و راه حل
Note: Host seems downدستگاه پینگ را می‌بندد؛ با -Pn اسکن کنید
همه پورت‌ها filteredفایروال بین شما و مقصد بسته‌ها را می‌اندازد
اسکن خیلی کند است-T4 را بگذارید یا پورت‌ها را محدود کنید؛ UDP ذاتاً کند است
You requested a scan type which requires root privilegesبا sudo اجرا کنید
نتیجه از داخل و بیرون شبکه فرق داردفایروال و NAT مسیر را عوض می‌کنند؛ از هر دو سمت بسنجید

سوالات متداول

آیا اسکن پورت غیرقانونی است؟

اسکن سیستم‌های خودتان یا با مجوز مکتوب مشکلی ندارد. اسکن سیستم‌های دیگران بدون اجازه ممکن است طبق قانون جرم باشد و ارائه‌دهنده سرور هم ممکن است حساب شما را ببندد.

Nmap و Wireshark چه فرقی دارند؟

Nmap سرویس‌ها و پورت‌های باز را کشف می‌کند. Wireshark بسته‌هایی را که در شبکه رد می‌شوند ثبت و تحلیل می‌کند. دو ابزار مکمل‌اند.

فرق اسکن SYN و Connect چیست؟

اسکن SYN اتصال را کامل نمی‌کند و سریع‌تر است ولی دسترسی root می‌خواهد. اسکن Connect اتصال کامل TCP می‌سازد و بدون root هم کار می‌کند ولی در لاگ سرویس بیشتر دیده می‌شود.

بعد از اسکن چه کار کنم؟

فهرست پورت‌های باز را با فهرست مورد انتظار مقایسه کنید. هر پورتی که دلیل مشخصی ندارد را ببندید یا محدود کنید و بعد دوباره اسکن کنید.

منابع

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *