Simple Queue در میکروتیک و محدود کردن سرعت

Simple Queue در میکروتیک ساده‌ترین راه محدود کردن سرعت یک دستگاه، یک شبکه یا کل LAN است. با یک دستور مثل /queue simple add name=pc1 target=192.168.88.10/32 max-limit=5M/20M می‌گویید آن آدرس حداکثر 5 مگابیت آپلود و 20 مگابیت دانلود داشته باشد. برای یک شبکه کوچک که می‌خواهید سهم کاربران را عادلانه کنید، همین کافی است و پیچیدگی صف‌های درختی (Queue Tree) را لازم ندارید.

محدودیت پهنای باند ابزار مدیریت مصرف است و باید شفاف و با اطلاع کاربران اعمال شود. برای طراحی کلی مدیریت ترافیک و کیفیت سرویس، مدیریت پهنای باند را ببینید. مقدار واقعی لینک را با iperf3 یا ابزار مشابه بسنجید تا حد را درست بگذارید.

قالب max-limit در Simple Queue در میکروتیک

مقدار max-limit به شکل آپلود/دانلود است، از دید دستگاه هدف (Target):

max-limit=5M/20M

یعنی آپلود 5 مگابیت و دانلود 20 مگابیت. حروف k و M به کیلوبیت و مگابیت بر ثانیه‌اند (بیت است و بایت نیست). یک خطای رایج جابه‌جا نوشتن این دو عدد است.

مرحله اول: محدودیت یک دستگاه با Simple Queue در میکروتیک

/queue simple add name=printer-guest target=192.168.88.50/32 max-limit=2M/10M comment="Guest laptop"
/queue simple print

نام و آدرس نمونه‌اند. target می‌تواند یک آدرس، یک شبکه (192.168.88.0/24) یا چند آدرس باشد. برای اینکه آدرس دستگاه تغییر نکند، قبلش IP ثابت رزرو کنید؛ روش آن در کانفیگ میکروتیک آمده است.

مرحله دوم: محدودیت یک شبکه یا VLAN

/queue simple add name=guest-wifi target=192.168.50.0/24 max-limit=20M/50M

این حد برای کل شبکه مهمان مشترک است و بین کاربران عادلانه تقسیم نمی‌شود؛ یک نفر می‌تواند همه را بگیرد. برای تقسیم عادلانه، از PCQ استفاده کنید.

PCQ: تقسیم عادلانه بین کاربران

PCQ (Per Connection Queue) پهنای باند را بین همه آدرس‌های مبدأ یا مقصد برابر تقسیم می‌کند:

/queue type add name=pcq-download kind=pcq pcq-rate=0 pcq-classifier=dst-address
/queue type add name=pcq-upload kind=pcq pcq-rate=0 pcq-classifier=src-address
/queue simple add name=lan-all target=192.168.88.0/24 max-limit=40M/100M queue=pcq-upload/pcq-download

معنی: کل LAN حداکثر 40 مگابیت آپلود و 100 مگابیت دانلود دارد و در داخل آن هر کاربر سهم برابر می‌گیرد. pcq-rate=0 یعنی بدون سقف جداگانه برای هر کاربر، فقط تقسیم عادلانه. اگر 5 نفر فعال باشند، هر کدام حدود یک‌پنجم می‌گیرند؛ اگر یک نفر فعال باشد، همه را می‌گیرد.

ترتیب صف‌ها و Parent

Simple Queue از بالا به پایین بررسی می‌شود و اولین تطبیق اعمال می‌شود. بنابراین:

  • صف‌های مشخص‌تر (یک دستگاه) را بالاتر از صف‌های کلی (کل شبکه) بگذارید.
  • با /queue simple move ترتیب را عوض کنید.
  • با parent می‌توانید صف‌ها را زیر یک صف مادر بگذارید:
/queue simple add name=office target=192.168.88.0/24 max-limit=50M/100M
/queue simple add name=boss target=192.168.88.10/32 parent=office limit-at=10M/20M max-limit=50M/100M

limit-at حداقل سرعت رزروشده برای آن صف است. بالا بردنش برای دستگاه مهم، سهم او را در شلوغی حفظ می‌کند، ولی سرعت واقعی به ظرفیت کل لینک وابسته است و مجموع limit-at همه صف‌ها نباید از ظرفیت لینک بیشتر باشد.

Burst: سرعت لحظه‌ای بالاتر

Burst اجازه می‌دهد دستگاه برای مدت کوتاه از حد معمول سریع‌تر شود؛ برای باز شدن سریع صفحه‌های وب مفید است:

/queue simple set pc1 burst-limit=20M/40M burst-threshold=4M/8M burst-time=10s/10s

تا وقتی میانگین مصرف زیر burst-threshold باشد، دستگاه تا burst-limit سرعت می‌گیرد. بعد از اینکه میانگین از آستانه گذشت، به max-limit برمی‌گردد. تنظیم این پارامترها نیاز به آزمایش دارد.

مشکل رایج: FastTrack

اگر قانون FastTrack در فایروال فعال است، بسته‌های اتصال‌های FastTrack‌شده از صف‌ها عبور نمی‌کنند و محدودیت اعمال نمی‌شود. بررسی:

/ip firewall filter print where action=fasttrack-connection

برای اینکه Queue کار کند، یا FastTrack را غیرفعال کنید یا ترافیک مورد نظر را از آن مستثنا کنید. روش اول ساده‌تر است ولی بار CPU را بالا می‌برد. تنظیمات فایروال در فایروال میکروتیک آمده است. این مهم‌ترین علت «صف تنظیم کردم ولی کار نمی‌کند» است.

مشاهده نتیجه

/queue simple print stats
/queue simple print where name=pc1
/tool torch interface=bridge src-address=192.168.88.10

ستون‌های rate (سرعت لحظه‌ای) و bytes را ببینید. در WinBox، پنجره Queues نمودار زنده هم دارد. اگر مقدار rate همیشه برابر max-limit است، آن دستگاه محدود شده و حد را نیاز دارد؛ اگر زیر آن است، گلوگاه جای دیگری است. ابزارهای سنجش در ابزار آنلاین شبکه و سرور مکمل‌اند.

چه چیزی را محدود نکنیم؟

  • ترافیک مهم مثل VoIP و تماس ویدیویی را زیر محدودیت شدید نگذارید؛ اولویت (priority) بدهید یا از محدودیت معاف کنید.
  • محدود کردن دانلود را روی اینترفیس اشتباه نبندید: Simple Queue روی target کار می‌کند و به اینترفیس وابسته نیست.
  • بدون ثبت و اعلام قاعده، کاربران سازمان را محدود نکنید؛ سیاست مصرف را مستند کنید.

خطاهای رایج

نشانهعلت و راه حل
صف تنظیم شده ولی اثر نداردFastTrack یا ترتیب صف‌ها؛ اولویت و FastTrack را بررسی کنید
آپلود و دانلود برعکس شدهقالب آپلود/دانلود را جابه‌جا نوشته‌اید
سرعت از max-limit هم کمتر استگلوگاه جای دیگر یا CPU روتر؛ /system resource print
محدودیت فقط روی بعضی دستگاه‌ها اعمال می‌شودآدرس دستگاه عوض شده؛ IP ثابت بگذارید
CPU روتر بالا رفتهتعداد صف زیاد یا FastTrack خاموش؛ PCQ و ساده‌سازی
یک نفر همه سرعت را می‌گیردPCQ نیست؛ نوع صف را PCQ کنید

سوالات متداول

فرق Simple Queue و Queue Tree چیست؟

Simple Queue ساده و بر اساس آدرس است. Queue Tree انعطاف بیشتری دارد (علامت‌گذاری بسته در فایروال و صف‌های درختی) و برای سناریوهای پیچیده‌تر مناسب است.

کدام برای شبکه کوچک بهتر است؟

Simple Queue با PCQ. نصب سریع‌تر و عیب‌یابی آسان‌تر است.

آیا محدودیت بر اساس حجم ماهانه هم ممکن است؟

Simple Queue فقط سرعت را محدود می‌کند. برای سهمیه حجمی باید از User Manager یا Hotspot و RADIUS یا اسکریپت و فایروال استفاده کرد.

آیا برای Wi-Fi هم کار می‌کند؟

بله، Target را شبکه Wi-Fi یا آدرس‌های آن بگذارید.

منابع

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *