دستور tcpdump بستههای شبکه را روی یک کارت شبکه میگیرد و نمایش میدهد؛ ابزار اصلی برای فهمیدن اینکه واقعاً چه چیزی وارد و خارج میشود. اجرای ساده آن sudo tcpdump -i ens3 -nn است و با فیلتر مثل port 443 یا host 203.0.113.5 فقط ترافیک مرتبط را میبینید. با گزینه -w file.pcap ترافیک را ذخیره میکنید تا بعداً در Wireshark تحلیل شود.
یادآوری مهم: ضبط ترافیک فقط روی سیستمها و شبکههایی مجاز است که مالک آنها هستید یا اجازه دارید. بستهها ممکن است اطلاعات حساس داشته باشند، پس فایل ضبط را مثل داده محرمانه نگه دارید. اگر فقط میخواهید بدانید پورت باز است یا نه، ابزار تست پورت باز سادهتر است.
نصب دستور tcpdump
sudo apt install tcpdump
tcpdump --versionروی AlmaLinux و Rocky: sudo dnf install tcpdump. برای اجرا دسترسی root لازم است.
اولین ضبط با دستور tcpdump
ابتدا نام کارت شبکه را پیدا کنید:
ip -br link
sudo tcpdump -Dسپس:
sudo tcpdump -i ens3 -nn -c 20معنی گزینهها:
| گزینه | کار |
|---|---|
-i ens3 | کارت شبکه (با -i any همه کارتها) |
-nn | نام و پورت را به عدد نگهدار؛ بدون DNS و نام سرویس، سریعتر و دقیقتر |
-c 20 | بعد از 20 بسته متوقف شو |
-v, -vv | جزئیات بیشتر |
-A | محتوای بسته را بهصورت متن ASCII نشان بده |
-X | محتوا را بهصورت hex و ASCII نشان بده |
-s 0 | کل بسته را بگیر (پیشفرض نسخههای جدید همین است) |
-w file.pcap | در فایل ذخیره کن |
-r file.pcap | از فایل بخوان |
-e | آدرس لایه پیوند (MAC) را نشان بده |
فیلترهای کاربردی
فیلتر را بعد از گزینهها بنویسید. فیلترهای رایج:
sudo tcpdump -i ens3 -nn host 203.0.113.5
sudo tcpdump -i ens3 -nn src 203.0.113.5
sudo tcpdump -i ens3 -nn dst port 22
sudo tcpdump -i ens3 -nn port 53
sudo tcpdump -i ens3 -nn tcp and port 443
sudo tcpdump -i ens3 -nn net 10.0.0.0/24
sudo tcpdump -i ens3 -nn icmp
sudo tcpdump -i ens3 -nn 'tcp port 80 and host 203.0.113.5'
sudo tcpdump -i ens3 -nn not port 22آدرسها نمونهاند. استفاده از not port 22 در اتصال SSH ضروری است تا ترافیک خود نشست شما خروجی را پر نکند. عبارات پیچیده را داخل کوتیشن بگذارید.
مثال عیبیابی: DNS
sudo tcpdump -i ens3 -nn port 53در یک ترمینال دیگر dig example.com را بزنید. باید پرسش (A?) و پاسخ را ببینید. اگر پرسش میرود ولی پاسخ نمیآید، فایروال یا سرور DNS مشکل دارد. بررسی DNS دامنه از بیرون را با بررسی DNS دامنه انجام دهید.
مثال عیبیابی: اتصال TCP
برای دیدن شروع اتصال (SYN) و پاسخ (SYN-ACK):
sudo tcpdump -i ens3 -nn 'tcp[tcpflags] & (tcp-syn) != 0 and port 443'اگر SYN میرسد و SYN-ACK خارج نمیشود، سرویس گوش نمیدهد یا فایروال میاندازد. اگر SYN اصلاً نمیرسد، مشکل در مسیر شبکه یا فایروال بیرونی است. با -ttt زمان بین بستهها هم دیده میشود. برای تفسیر پرچمها: [S] شروع اتصال، [S.] پاسخ، [.] تأیید، [P.] داده، [F.] پایان و [R] ریست.
ذخیره و تحلیل با Wireshark
sudo tcpdump -i ens3 -nn -w /tmp/capture.pcap port 443بعد از پایان با Ctrl+C، فایل را با scp به کامپیوتر خودتان بیاورید و در Wireshark باز کنید. برای کنترل حجم، تعداد و اندازه فایلها را محدود کنید:
sudo tcpdump -i ens3 -nn -w /tmp/cap-%H%M.pcap -G 600 -W 6 port 443
sudo tcpdump -i ens3 -nn -w /tmp/cap.pcap -C 100 -W 5گزینه -G 600 هر 10 دقیقه فایل جدید میسازد. -C 100 اندازه هر فایل را 100 مگابایت میکند و -W 5 تعداد فایلها را محدود میکند. وگرنه ممکن است دیسک پر شود. دستورات بررسی دیسک را در دستورات مانیتورینگ سرور لینوکس ببینید.
نکات و احتیاطها
- روی سرور شلوغ، ضبط بدون فیلتر ممکن است CPU و دیسک را مصرف کند و بستهها را از دست بدهد. فیلتر و
-cیا-Gبگذارید. - ترافیک HTTPS رمزنگاریشده است؛ tcpdump فقط سرصفحههای شبکه و اندازه و زمان را نشان میدهد و محتوای وب را نشان نمیدهد. برای دیدن محتوا باید سمت برنامه لاگ گرفت.
- در کانتینر یا شبکه مجازی، کارت درست را انتخاب کنید (
docker0،br-...،veth). - پشت NAT یا پراکسی، آدرسها ممکن است تغییر کرده باشند.
- برای عیبیابی لحظهای، همزمان ping و traceroute و
ss -tulpnرا هم بررسی کنید.
ضبط روی سرور بدون رابط گرافیکی
الگوی رایج: روی سرور ضبط، فایل را انتقال، و در سیستم خودتان باز کنید. یا خروجی را مستقیم به Wireshark بفرستید:
ssh user@203.0.113.10 "sudo tcpdump -i ens3 -nn -U -w - 'not port 22'" | wireshark -k -i -این دستور روی کامپیوتر دارای Wireshark اجرا میشود و ترافیک را زنده نشان میدهد. -U خروجی را بدون بافر میفرستد. این روش وقتی به کار میآید که دسترسی root با sudo بدون رمز دارید، و باید مطمئن باشید اجازه ضبط دارید.
خطاهای رایج
| پیام یا نشانه | علت و راه حل |
|---|---|
You don't have permission to capture on that device | با sudo اجرا کنید |
no suitable device found | نام کارت اشتباه است؛ tcpdump -D |
| خروجی خیلی سریع رد میشود | فیلتر بگذارید یا -c و -w استفاده کنید |
| نامها کند resolve میشوند | -nn را اضافه کنید |
packets dropped by kernel | ترافیک زیاد است؛ فیلتر یا فایل بهجای نمایش زنده |
| فایل pcap بزرگ شد | -C و -W یا -G را بگذارید |
سوالات متداول
فرق tcpdump و Wireshark چیست؟
tcpdump ابزار خط فرمان و سبک برای سرور است. Wireshark رابط گرافیکی و تحلیل پیشرفته دارد. معمولاً با tcpdump ضبط و با Wireshark تحلیل میشود.
آیا ترافیک HTTPS را میشود دید؟
محتوای رمزنگاریشده را نه. فقط الگوی اتصال، آدرسها و اندازه را میبینید.
چطور فقط ترافیک یک سرویس را ببینم؟
با فیلتر پورت یا میزبان. مثلاً port 3306 برای MySQL.
آیا میتوان tcpdump را در پسزمینه اجرا کرد؟
بله، با nohup یا در یک جلسه tmux، همراه با محدودیت اندازه و مدت. نتیجه را بعداً از فایل بخوانید.





