دستور tcpdump: ضبط و تحلیل ترافیک شبکه

دستور tcpdump بسته‌های شبکه را روی یک کارت شبکه می‌گیرد و نمایش می‌دهد؛ ابزار اصلی برای فهمیدن اینکه واقعاً چه چیزی وارد و خارج می‌شود. اجرای ساده آن sudo tcpdump -i ens3 -nn است و با فیلتر مثل port 443 یا host 203.0.113.5 فقط ترافیک مرتبط را می‌بینید. با گزینه -w file.pcap ترافیک را ذخیره می‌کنید تا بعداً در Wireshark تحلیل شود.

یادآوری مهم: ضبط ترافیک فقط روی سیستم‌ها و شبکه‌هایی مجاز است که مالک آن‌ها هستید یا اجازه دارید. بسته‌ها ممکن است اطلاعات حساس داشته باشند، پس فایل ضبط را مثل داده محرمانه نگه دارید. اگر فقط می‌خواهید بدانید پورت باز است یا نه، ابزار تست پورت باز ساده‌تر است.

نصب دستور tcpdump

sudo apt install tcpdump
tcpdump --version

روی AlmaLinux و Rocky: sudo dnf install tcpdump. برای اجرا دسترسی root لازم است.

اولین ضبط با دستور tcpdump

ابتدا نام کارت شبکه را پیدا کنید:

ip -br link
sudo tcpdump -D

سپس:

sudo tcpdump -i ens3 -nn -c 20

معنی گزینه‌ها:

گزینهکار
-i ens3کارت شبکه (با -i any همه کارت‌ها)
-nnنام و پورت را به عدد نگه‌دار؛ بدون DNS و نام سرویس، سریع‌تر و دقیق‌تر
-c 20بعد از 20 بسته متوقف شو
-v, -vvجزئیات بیشتر
-Aمحتوای بسته را به‌صورت متن ASCII نشان بده
-Xمحتوا را به‌صورت hex و ASCII نشان بده
-s 0کل بسته را بگیر (پیش‌فرض نسخه‌های جدید همین است)
-w file.pcapدر فایل ذخیره کن
-r file.pcapاز فایل بخوان
-eآدرس لایه پیوند (MAC) را نشان بده

فیلترهای کاربردی

فیلتر را بعد از گزینه‌ها بنویسید. فیلترهای رایج:

sudo tcpdump -i ens3 -nn host 203.0.113.5
sudo tcpdump -i ens3 -nn src 203.0.113.5
sudo tcpdump -i ens3 -nn dst port 22
sudo tcpdump -i ens3 -nn port 53
sudo tcpdump -i ens3 -nn tcp and port 443
sudo tcpdump -i ens3 -nn net 10.0.0.0/24
sudo tcpdump -i ens3 -nn icmp
sudo tcpdump -i ens3 -nn 'tcp port 80 and host 203.0.113.5'
sudo tcpdump -i ens3 -nn not port 22

آدرس‌ها نمونه‌اند. استفاده از not port 22 در اتصال SSH ضروری است تا ترافیک خود نشست شما خروجی را پر نکند. عبارات پیچیده را داخل کوتیشن بگذارید.

مثال عیب‌یابی: DNS

sudo tcpdump -i ens3 -nn port 53

در یک ترمینال دیگر dig example.com را بزنید. باید پرسش (A?) و پاسخ را ببینید. اگر پرسش می‌رود ولی پاسخ نمی‌آید، فایروال یا سرور DNS مشکل دارد. بررسی DNS دامنه از بیرون را با بررسی DNS دامنه انجام دهید.

مثال عیب‌یابی: اتصال TCP

برای دیدن شروع اتصال (SYN) و پاسخ (SYN-ACK):

sudo tcpdump -i ens3 -nn 'tcp[tcpflags] & (tcp-syn) != 0 and port 443'

اگر SYN می‌رسد و SYN-ACK خارج نمی‌شود، سرویس گوش نمی‌دهد یا فایروال می‌اندازد. اگر SYN اصلاً نمی‌رسد، مشکل در مسیر شبکه یا فایروال بیرونی است. با -ttt زمان بین بسته‌ها هم دیده می‌شود. برای تفسیر پرچم‌ها: [S] شروع اتصال، [S.] پاسخ، [.] تأیید، [P.] داده، [F.] پایان و [R] ریست.

ذخیره و تحلیل با Wireshark

sudo tcpdump -i ens3 -nn -w /tmp/capture.pcap port 443

بعد از پایان با Ctrl+C، فایل را با scp به کامپیوتر خودتان بیاورید و در Wireshark باز کنید. برای کنترل حجم، تعداد و اندازه فایل‌ها را محدود کنید:

sudo tcpdump -i ens3 -nn -w /tmp/cap-%H%M.pcap -G 600 -W 6 port 443
sudo tcpdump -i ens3 -nn -w /tmp/cap.pcap -C 100 -W 5

گزینه -G 600 هر 10 دقیقه فایل جدید می‌سازد. -C 100 اندازه هر فایل را 100 مگابایت می‌کند و -W 5 تعداد فایل‌ها را محدود می‌کند. وگرنه ممکن است دیسک پر شود. دستورات بررسی دیسک را در دستورات مانیتورینگ سرور لینوکس ببینید.

نکات و احتیاط‌ها

  • روی سرور شلوغ، ضبط بدون فیلتر ممکن است CPU و دیسک را مصرف کند و بسته‌ها را از دست بدهد. فیلتر و -c یا -G بگذارید.
  • ترافیک HTTPS رمزنگاری‌شده است؛ tcpdump فقط سرصفحه‌های شبکه و اندازه و زمان را نشان می‌دهد و محتوای وب را نشان نمی‌دهد. برای دیدن محتوا باید سمت برنامه لاگ گرفت.
  • در کانتینر یا شبکه مجازی، کارت درست را انتخاب کنید (docker0، br-...، veth).
  • پشت NAT یا پراکسی، آدرس‌ها ممکن است تغییر کرده باشند.
  • برای عیب‌یابی لحظه‌ای، همزمان ping و traceroute و ss -tulpn را هم بررسی کنید.

ضبط روی سرور بدون رابط گرافیکی

الگوی رایج: روی سرور ضبط، فایل را انتقال، و در سیستم خودتان باز کنید. یا خروجی را مستقیم به Wireshark بفرستید:

ssh user@203.0.113.10 "sudo tcpdump -i ens3 -nn -U -w - 'not port 22'" | wireshark -k -i -

این دستور روی کامپیوتر دارای Wireshark اجرا می‌شود و ترافیک را زنده نشان می‌دهد. -U خروجی را بدون بافر می‌فرستد. این روش وقتی به کار می‌آید که دسترسی root با sudo بدون رمز دارید، و باید مطمئن باشید اجازه ضبط دارید.

خطاهای رایج

پیام یا نشانهعلت و راه حل
You don't have permission to capture on that deviceبا sudo اجرا کنید
no suitable device foundنام کارت اشتباه است؛ tcpdump -D
خروجی خیلی سریع رد می‌شودفیلتر بگذارید یا -c و -w استفاده کنید
نام‌ها کند resolve می‌شوند-nn را اضافه کنید
packets dropped by kernelترافیک زیاد است؛ فیلتر یا فایل به‌جای نمایش زنده
فایل pcap بزرگ شد-C و -W یا -G را بگذارید

سوالات متداول

فرق tcpdump و Wireshark چیست؟

tcpdump ابزار خط فرمان و سبک برای سرور است. Wireshark رابط گرافیکی و تحلیل پیشرفته دارد. معمولاً با tcpdump ضبط و با Wireshark تحلیل می‌شود.

آیا ترافیک HTTPS را می‌شود دید؟

محتوای رمزنگاری‌شده را نه. فقط الگوی اتصال، آدرس‌ها و اندازه را می‌بینید.

چطور فقط ترافیک یک سرویس را ببینم؟

با فیلتر پورت یا میزبان. مثلاً port 3306 برای MySQL.

آیا می‌توان tcpdump را در پس‌زمینه اجرا کرد؟

بله، با nohup یا در یک جلسه tmux، همراه با محدودیت اندازه و مدت. نتیجه را بعداً از فایل بخوانید.

منابع

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *