اجرای Node.js با PM2 و Nginx روی اوبونتو

برای اجرای Node.js با PM2 روی اوبونتو، ابتدا Node.js را نصب می‌کنید، PM2 را با npm نصب می‌کنید، برنامه را با pm2 start بالا می‌آورید، pm2 startup و pm2 save را می‌زنید تا بعد از ریبوت برنامه خودکار اجرا شود و در نهایت Nginx را به‌عنوان پراکسی با SSL جلوی آن می‌گذارید. PM2 اگر برنامه کرش کند آن را دوباره اجرا می‌کند، لاگ‌ها را نگه می‌دارد و می‌تواند برنامه را روی چند هسته CPU اجرا کند.

این راهنما برای استقرار یک برنامه ساده Node.js (مثل Express) روی سرور است. برای برنامه‌های بزرگ‌تر یا محیط‌های پیچیده، Docker یا Kubernetes هم گزینه است؛ مقایسه آن‌ها در خدمات Docker آمده است. تمام دستورها برای Ubuntu 22.04 و 24.04 هستند.

مرحله اول: ساخت کاربر برای برنامه

برنامه را با یک کاربر عادی اجرا کنید و از root برای آن استفاده نکنید:

sudo adduser --disabled-password --gecos "" nodeapp
sudo mkdir -p /srv/myapp
sudo chown nodeapp:nodeapp /srv/myapp

این کار اگر آسیب‌پذیری در برنامه پیدا شود، دسترسی مهاجم را به همان کاربر محدود می‌کند. دسترسی‌ها را بر اساس مدیریت دسترسی در لینوکس تنظیم کنید.

مرحله دوم: نصب Node.js

نسخه موجود در مخزن Ubuntu اغلب قدیمی است. برای نسخه LTS فعلی، یکی از دو راه رایج:

# راه اول: NodeSource (نسخه LTS را از nodejs.org ببینید و جایگزین کنید)
curl -fsSL https://deb.nodesource.com/setup_22.x -o nodesource_setup.sh
less nodesource_setup.sh
sudo -E bash nodesource_setup.sh
sudo apt install -y nodejs
node --version
npm --version

عدد 22 نمونه است؛ نسخه LTS فعال را از صفحه دانلود رسمی Node.js انتخاب کنید. پیش از اجرا، اسکریپت را بخوانید. راه دوم، nvm است که نسخه را برای هر کاربر جدا نصب می‌کند و برای سرور تک‌کاربره هم به کار می‌آید.

مرحله سوم: نصب PM2

sudo npm install -g pm2
pm2 --version

نصب سراسری (-g) نیاز به sudo دارد. بعد با کاربر برنامه کار کنید.

مرحله چهارم: اجرای Node.js با PM2

فرض کنید برنامه شما فایل /srv/myapp/server.js است و روی پورت 3000 گوش می‌دهد:

sudo -u nodeapp -H bash -c 'cd /srv/myapp && npm install --omit=dev'
sudo -u nodeapp -H pm2 start /srv/myapp/server.js --name myapp
sudo -u nodeapp -H pm2 status

دستور pm2 status وضعیت (online)، تعداد ری‌استارت، مصرف CPU و حافظه را نشان می‌دهد. اگر ری‌استارت‌ها زیاد است، برنامه کرش می‌کند؛ لاگ را ببینید.

مرحله پنجم: اجرای Node.js با PM2 بعد از ریبوت

sudo -u nodeapp -H pm2 startup systemd -u nodeapp --hp /home/nodeapp

خروجی این دستور یک خط شبیه sudo env PATH=... pm2 startup systemd ... می‌دهد که باید با sudo اجرا کنید. بعد لیست برنامه‌های فعلی را ذخیره کنید:

sudo -u nodeapp -H pm2 save

حالا سرویس systemd به نام pm2-nodeapp برنامه‌ها را هنگام بالا آمدن سرور بازیابی می‌کند. آزمایش با sudo reboot یا systemctl status pm2-nodeapp.

فایل پیکربندی ecosystem

برای تنظیم دائمی و قابل نسخه‌گذاری، فایل ecosystem.config.js در پوشه برنامه بسازید:

module.exports = {
  apps: [{
    name: "myapp",
    script: "./server.js",
    instances: "max",
    exec_mode: "cluster",
    max_memory_restart: "300M",
    env: {
      NODE_ENV: "production",
      PORT: 3000
    }
  }]
};

اجرا با pm2 start ecosystem.config.js. حالت cluster برنامه را روی هر هسته CPU اجرا می‌کند و درخواست‌ها را بین آن‌ها پخش می‌کند. برنامه‌هایی که حالت (state) در حافظه دارند (مثل session محلی) برای این حالت مناسب نیستند و باید state را بیرون ببرید (مثلاً در Redis). مقدار max_memory_restart برنامه را در صورت نشتی حافظه دوباره اجرا می‌کند.

لاگ‌ها و پایش

pm2 logs myapp --lines 100
pm2 monit
pm2 flush

برای جلوگیری از بزرگ شدن لاگ‌ها:

pm2 install pm2-logrotate
pm2 set pm2-logrotate:max_size 20M
pm2 set pm2-logrotate:retain 14

لاگ‌ها در ~/.pm2/logs/ هستند. برای فایل‌های لاگ دیگر هم تنظیم چرخش را در دستورات مانیتورینگ سرور لینوکس ببینید.

پراکسی Nginx و SSL

برنامه روی 127.0.0.1:3000 گوش می‌دهد و Nginx آن را به اینترنت می‌رساند:

server {
    listen 80;
    server_name app.example.com;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:3000;
        proxy_http_version 1.1;
        proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
        proxy_set_header Connection "upgrade";
        proxy_set_header Host $host;
        proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;
        proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
        proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
    }
}

هدرهای Upgrade و Connection برای WebSocket لازم‌اند. بعد از تنظیم: sudo nginx -t و sudo systemctl reload nginx، سپس گواهی را با Certbot بگیرید. توضیح پراکسی در Reverse Proxy چیست و نصب Nginx در نصب Nginx روی اوبونتو آمده است. در برنامه Express هم app.set('trust proxy', 1) را بگذارید تا آدرس واقعی و پروتکل را از هدر بگیرد.

به‌روزرسانی برنامه

cd /srv/myapp
sudo -u nodeapp git pull
sudo -u nodeapp npm install --omit=dev
sudo -u nodeapp -H pm2 reload myapp

دستور reload در حالت cluster ری‌استارت بدون قطعی (zero-downtime) انجام می‌دهد؛ restart همه را هم‌زمان می‌بندد. پیش از به‌روزرسانی، از کد و داده بکاپ بگیرید.

نکات امنیتی

  • پورت برنامه را روی 127.0.0.1 ببندید و فقط 80 و 443 را به بیرون باز بگذارید. با UFW یا فایروال، پورت 3000 را باز نکنید.
  • متغیرهای حساس (رمز دیتابیس، کلید API) را در فایل .env یا env با دسترسی محدود نگه دارید و در مخزن کد نگذارید.
  • وابستگی‌ها را به‌روز نگه دارید و npm audit را گاهی اجرا کنید.
  • برنامه را با root اجرا نکنید.

خطاهای رایج

نشانهعلت و راه حل
وضعیت errored یا ری‌استارت‌های مکررکرش برنامه؛ pm2 logs و خطا را بخوانید
بعد از ریبوت برنامه بالا نمی‌آیدpm2 startup یا pm2 save انجام نشده
502 Bad Gateway در Nginxبرنامه روی پورت درست گوش نمی‌دهد یا PM2 آن را متوقف کرده
EADDRINUSEپورت توسط پردازش دیگری استفاده می‌شود
مصرف حافظه بالا می‌رودنشتی حافظه؛ max_memory_restart و بررسی کد
pm2: command not found برای کاربر دیگرPATH؛ از مسیر کامل یا نصب برای همان کاربر

سوالات متداول

PM2 بهتر است یا systemd؟

هر دو درست‌اند. systemd بدون وابستگی اضافه و استاندارد است. PM2 حالت cluster، پایش داخلی و ری‌استارت بدون قطعی دارد و برای تیم‌های Node.js راحت‌تر است.

آیا PM2 برای تولید مناسب است؟

بله، بسیاری آن را استفاده می‌کنند. برای معماری‌های بزرگ‌تر، Kubernetes یا سرویس‌های مدیریت‌شده گزینه دیگر است.

چطور چند برنامه را روی یک سرور اجرا کنم؟

هر برنامه یک نام و پورت جدا دارد و در Nginx برای هر دامنه یک Server Block می‌نویسید. همه را در یک فایل ecosystem هم می‌توان تعریف کرد.

چطور PM2 را حذف کنم؟

pm2 unstartup systemd سپس sudo npm uninstall -g pm2.

منابع

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *