برای راهاندازی DNS Server در ویندوز سرور، نقش DNS را نصب میکنید، یک Forward Lookup Zone برای دامنه داخلی میسازید، رکوردهای لازم را اضافه میکنید و برای نامهای اینترنتی یک Forwarder (مثل DNS ارائهدهنده) تعریف میکنید. در محیط Active Directory معمولاً نقش DNS هنگام ارتقای سرور به Domain Controller نصب میشود و Zoneها در خود AD ذخیره میشوند. کلاینتها باید فقط DNS داخلی را داشته باشند تا نام سرورهای دامنه را پیدا کنند.
DNS اساس همه چیز در دامنه ویندوزی است: ورود کاربر، پیدا کردن Domain Controller و اعمال سیاستها همه به آن بستگی دارند. اگر هنوز Active Directory ندارید، Active Directory در ویندوز سرور را ببینید. برای مفاهیم رکوردها، انواع رکورد DNS را بخوانید.
پیش از راهاندازی DNS Server در ویندوز سرور
- IP سرور باید ثابت باشد. DNS Server با IP تغییرکننده خراب میشود.
- نام کامپیوتر را درست تعیین کنید؛ بعد از ارتقا به DC، تغییر نام پیچیده است.
- تصمیم بگیرید نام دامنه داخلی چیست. پسوند مثل
corp.example.com(زیردامنه یک دامنه واقعی که مالک آن هستید) توصیه میشود و از.localبرای دامنه جدید پرهیز کنید، چون با mDNS و بعضی سرویسها تداخل دارد.
مرحله اول: راهاندازی DNS Server در ویندوز سرور و نصب نقش
از Server Manager یا PowerShell:
Install-WindowsFeature -Name DNS -IncludeManagementTools
Get-Service DNSاگر قرار است سرور Domain Controller باشد، نقش DNS معمولاً در ویزارد ارتقای AD نصب میشود و نیازی به نصب جداگانه نیست.
مرحله دوم: ساخت Forward Lookup Zone
Zone مجموعه رکوردهای یک دامنه است. برای سرور مستقل (بدون AD):
Add-DnsServerPrimaryZone -Name "corp.example.com" -ZoneFile "corp.example.com.dns"
Get-DnsServerZoneدر محیط AD، Zone را یکپارچه با Active Directory بسازید تا بین Domain Controllerها خودکار همگام شود:
Add-DnsServerPrimaryZone -Name "corp.example.com" -ReplicationScope "Domain" -DynamicUpdate Secureگزینه -DynamicUpdate Secure فقط به کامپیوترهای عضو دامنه اجازه ثبت رکورد میدهد، که امنترین حالت است. حالت NonsecureAndSecure را فعال نکنید مگر دلیل مشخص داشته باشید.
مرحله سوم: افزودن رکورد
Add-DnsServerResourceRecordA -Name "web01" -ZoneName "corp.example.com" -IPv4Address "10.0.0.20"
Add-DnsServerResourceRecordCName -Name "intranet" -ZoneName "corp.example.com" -HostNameAlias "web01.corp.example.com"
Add-DnsServerResourceRecordMX -Name "." -ZoneName "corp.example.com" -MailExchange "mail.corp.example.com" -Preference 10
Get-DnsServerResourceRecord -ZoneName "corp.example.com"نامها و آدرسها نمونهاند. رکورد A نام را به IP میرساند، CNAME نام مستعار میسازد و MX سرور ایمیل را مشخص میکند. رکوردهای مربوط به مکانیابی سرویسهای AD (SRV) را خود Domain Controller میسازد؛ دستی حذفشان نکنید.
مرحله چهارم: Reverse Lookup Zone
برای تبدیل IP به نام (لازم برای لاگها و بعضی نرمافزارها):
Add-DnsServerPrimaryZone -NetworkId "10.0.0.0/24" -ReplicationScope "Domain"
Add-DnsServerResourceRecordPtr -Name "20" -ZoneName "0.0.10.in-addr.arpa" -PtrDomainName "web01.corp.example.com"محاسبه نام Zone معکوس از آدرس شبکه را با ابزار محاسبه ساب نت هم میتوانید کنترل کنید.
مرحله پنجم: Forwarder برای اینترنت
DNS داخلی فقط دامنه خودتان را میداند. برای بقیه نامها باید پرسش را به یک DNS دیگر فوروارد کند:
Set-DnsServerForwarder -IPAddress 1.1.1.1, 8.8.8.8
Get-DnsServerForwarderآدرسها نمونهاند؛ DNS ارائهدهنده سرور شما هم گزینه خوبی است. بهجای Forwarder، Root Hints هم میتواند جواب بدهد، ولی Forwarder سریعتر و سادهتر است.
تنظیم کلاینتها
کلاینتها و سرورهای عضو دامنه باید DNS اصلی را فقط به DNS داخلی (Domain Controller) بدهند:
Set-DnsClientServerAddress -InterfaceAlias "Ethernet" -ServerAddresses 10.0.0.10, 10.0.0.11اگر یک DNS عمومی هم بهعنوان دوم بنویسید، گاهی کلاینت از آن میپرسد و نام داخلی را پیدا نمیکند (جواب NXDOMAIN) و ورود به دامنه یا اجرای GPO مشکل میدهد. DNS عمومی را روی خود DNS Server بهصورت Forwarder بگذارید و روی کلاینت وارد نکنید.
آزمایش و عیبیابی
nslookup web01.corp.example.com 10.0.0.10
Resolve-DnsName web01.corp.example.com -Server 10.0.0.10
ipconfig /flushdns
ipconfig /registerdns
dcdiag /test:dnsدستور dcdiag /test:dns روی Domain Controller وضعیت DNS را بررسی میکند. برای دیدن رکوردهای یک دامنه از بیرون، بررسی DNS دامنه را به کار ببرید. لاگ DNS در Event Viewer زیر Applications and Services Logs > Microsoft > Windows > DNS-Server است.
نگهداری: Scavenging و امنیت
- Scavenging: رکوردهای قدیمی و بیاستفاده را خودکار پاک میکند. با تنظیم نادرست ممکن است رکورد معتبر حذف شود؛ مقدار Refresh و No-Refresh را بسنجید و سپس فعال کنید.
- Zone Transfer: فقط به سرورهای مجاز بدهید. در تنظیمات Zone، گزینه
Only to servers listedرا بگذارید. - بکاپ: Zoneهای یکپارچه با AD در بکاپ System State هستند. برای Zone فایلی، فایل در
C:\Windows\System32\dnsرا بکاپ بگیرید. برنامه بکاپ در بکاپ و بازیابی بحران آمده است. - دو DNS: حداقل دو سرور DNS داشته باشید تا خرابی یکی دامنه را از کار نیندازد.
خطاهای رایج
| نشانه | علت و راه حل |
|---|---|
| کلاینت وارد دامنه نمیشود | DNS کلاینت به DNS داخلی اشاره نمیکند |
| نام داخلی گاهی حل میشود | DNS عمومی هم در تنظیم کلاینت هست |
| رکورد SRV دامنه نیست | سرویس Netlogon؛ net stop netlogon و net start netlogon |
| نام اینترنتی حل نمیشود | Forwarder تنظیم یا در دسترس نیست |
| رکوردهای قدیمی میمانند | Scavenging خاموش است |
| بهروزرسانی پویا کار نمیکند | DynamicUpdate یا مجوز؛ ipconfig /registerdns |
سوالات متداول
آیا باید DNS را روی Domain Controller نصب کنم؟
معمولاً بله. نصب روی DC باعث میشود Zone در AD ذخیره و بین DCها همگام شود و سادهتر نگهداشته میشود.
فرق Forwarder و Root Hints چیست؟
Forwarder پرسش را به DNS مشخصی میفرستد. Root Hints از سرورهای ریشه شروع میکند و خودش جواب را پیدا میکند.
چرا نامهای داخلی بیرون حل نمیشوند؟
DNS داخلی فقط برای شبکه داخلی است. برای نامهای عمومی باید رکوردها را در DNS دامنه واقعی تنظیم کنید.
آیا میتوان DNS ویندوز را با سرور لینوکسی ترکیب کرد؟
بله، با Forwarder شرطی و Zone Delegation. جزئیات به معماری بستگی دارد.





